Het is vijf voor kantelen

Terug
clock.jpg

Ik zat in mijn kantoortje mijn mail door te akkeren toen een woeste klop mij uit mijn concentratie haalde. De deur vloog open en Ben, mijn zeer betrokken en geëngageerde medewerker, vloog de kamer binnen. Hij hapte even naar adem, keek mij verwilderd aan en riep: ‘Het is vijf voor twaalf!’

Ik sprong op, liet de boel de boel en rende langs Ben mijn kamer uit, de gang op, trappenhal in, twee verdiepingen omlaag en stormde het bedrijfsrestaurant in. Tegenwoordig moest je ruim vóór de twaalf-uur openingstijd aanwezig zijn, want anders stond er een lange tergend langzaam schuifelende rij collega’s vóór je en was al het lekkers en vers al lang op voordat je ook maar een dienblad in je handen had.

Niets. Niemand. Geen rij. Rust. De catering medewerkers waren de etenswaren aan het bereiden, de manden met vers afgebakken broodjes waren niet nog gevuld, de soep niet warm. Ik keek op de klok boven de ingang. Het was pas kwart na elven!

Figuurlijk

Boos beende ik terug naar mijn kamer, alwaar Ben aan mijn vergadertafel was gaan zitten, duidelijk niet van plan om te vertrekken. ‘Hoezo vijf voor twaalf,’ mopperde ik, ‘je moet je horloge eens gelijk zetten.’

‘Nee, ik bedoel het niet letterlijk.’ Ben was nog steeds geagiteerd. ‘Het is figuurlijk vijf voor twaalf. Als we nú niet iets doen dan missen we de boot, komen we in zwaar weer, gaan we ten onder!’

Ik had zojuist de laatste kwartaalcijfers gezien, en hoewel het niet denderend ging met de zaak, had ik toch niet het gevoeld dat we met z’n allen aan het failliet gaan waren. ‘Wat is er dan zo urgent?’

Ben stak van wal en hield een vurig pleidooi. ‘Je zou door de hausse aan negatieve berichtgeving over vallende banken, frauderende bestuurders en stroperige processen denken dat we met zijn allen op een totale black-out afstevenen. Energiebedrijven vallen om, massale ontslagen in de thuiszorg, welzijnsorganisaties verdwijnen, bouwbedrijven saneren op grote schaal. De mens staat in dienst van de structuur, er is silosering van de gezondheidszorg, we leven vanuit een mentaliteit van ‘zorgen dat’ in plaats van ‘zorgen voor’, het zorgsysteem zit muurvast. Besturing is gebaseerd op angst, wantrouwen, controle en beheersing. Mens en systeem zijn vervreemd van elkaar, er zijn verbroken verbindingen tussen lichaam en geest, management en werkvloer, financiering en inhoud, gezondheid en welzijn, zorgverlener en verzorgde. Onze systeemwaarden zijn strijdig met onze menswaarden, zoals doelmatigheid versus aandacht, efficiëntie versus vertrouwen, controle & beheersing versus ruimte, regelzucht versus keuzevrijheid, kosten & baten versus kwaliteit. Dit alles leidt tot chaos, conflicten, een slagveld!’

Kantelperiode

Ben nam nauwelijks de tijd om adem te halen en vervolgde ‘We zitten in een kantelperiode. Het weefsel van de samenleving verandert, de structuur van de economie verandert, disruptieve technologieën zorgen voor doorbraken. We gaan van verticaal naar horizontaal, van centraal naar decentraal, van top-down naar bottom-up. Mensen breken door structuren heen, de silo’s worden afgebroken, we gaan glocaliseren. Centrale systemen voor geld en kennis en zorg en energie zijn niet meer nodig. We moeten een fundamentele omslag hebben van ons denken, handelen en organiseren. In deze kantelperiode zullen drie van de vijf bedrijven sneuvelen. Niet de grootste of slimste bedrijven zullen overleven, maar de meest adaptieve.’

‘Er zal na de kantelperiode een maatschappij ontstaan waarin wij gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor duurzame energie, gezond voedsel en mensgerichte zorg. Niet omdat het moet van de gemeente, de belastingdienst of de leraar, maar omdat we voelen dat wij zo willen leven. We gaan terug naar een nieuwe soberheid op menselijke schaal. We hebben kantelaars en friskijkers en dwarsdenkers en verbinders en koplopers en facilitators en stimulators nodig. We gaan naar een platte organisatie, zonder managers of directeuren, maar met 3.0-leiders. Dienende leiders die richting geven en innovatieve ruimte bieden, die moed, lef, authenticiteit, bezieling en visionariteit hebben, ambitieuze kaders stellen, werken volgens heldere principes, die belemmeringen wegnemen en coalities stimuleren. Én humor hebben.’

kantelenKantelingsalfabet

Bens stem was schor van emoties en het zweet parelde op zijn voorhoofd. ‘We moeten kantelen. Nu! Anders zijn we te laat!’ Ik was behoorlijk onder de indruk. Er knaagde al tijden iets onbestembaars aan mij, een beklemmend gevoel, een ongrijpbare onrust. Zou ook ik die kanteling voelen aankomen? En dat van dat Leiderschap 3.0, dat sprak mij aan. Dat zag ik wel zitten; visionair, authentiek, ambitieus, humor, dat paste precies bij mij. Zeker als dat ook nog enige promotie….

Ik keek op mijn horloge en sprong op. ‘Het is vijf voor twaalf!’, riep ik.

‘Zie je wel’ Ben glunderde van oor tot oor. ‘Ik wist wel dat je het begreep, dat ook jij wilt gaan kantelen. Kom jij ook naar de lancering van het Kantelingsalfabet, hèt boek over kantelen van 2015? Met beroemde kantel-goeroes als Professor Rotmans en Professor Bontekaas, kantel-celebraties als Henkjan Smits, Bruno Rouffaer en Sabine van Baal, en Dienende 3.0 Leiders als Richard van der Lee, Ingrid Bennink en Pieter Taffijn?’

‘Ja, goed, oké,’ stamelde ik, met mijn gedachten bij urgentere zaken. ‘Maar nu is het vijf voor twaalf. Ga je mee naar het bedrijfsrestaurant of niet? Want we moeten ons haasten, anders zijn we te laat. Dat kantelen kan nog wel even wachten.’

Datum: 06.03.2015
Bron: nieuworganiserenblog