De onzinnige discussie over het verdwijnen van de manager

Terug
papagaaien.jpg

Alles wat aandacht krijgt groeit. Zo ook de huidige discussie over het ont-managen en het verdwijnen van de manager. Het draait echter om de bedoeling, vindt Pieter van der Haak, en of je dat nou met of zonder managers bereikt, is bijzaak.

Het einde van de manager: het VPRO-programma Tegenlicht besteedde hier opnieuw aandacht aan in een uitzending op 15 februari. En ja, ook ik doe zelf vaak mee in deze discussie. Maar is het werkelijk effectief? Nee, eigenlijk niet. Want hoe meer aandacht je aan iets schenkt, hoe sterker het zich gaat manifesteren. Het draagt bij aan een welles-nietes discussie over het nut van de managers. Maar dit leidt ons af van datgene waar het werkelijk om gaat.

Of er nu meer of minder managers nodig zijn, is mijns inziens namelijk nogal secundair. Het is een discussie over ‘middelen’ in plaats van over het hogere doel. Maar wat is dan dat hogere doel?

De Bedoeling centraal stellen

Het hogere doel is dat we meer tijd willen steken in zaken die er werkelijk toe doen. Dat je bezig bent met je vak. In de auto-industrie gaat het dan om het maken van mooie producten tegen een goede prijs, in de zorg om een zo goed mogelijk contact tussen hulpverlener en cliënt. In het onderwijs moet het gaan om leren en ontwikkelen, bij de bij de brandweer over veiligheid en brandbestrijding en de politie zou vooral dienstbaar moeten zijn aan de samenleving.

En of daar nu managers voor nodig zijn of niet, dat mag niet de discussie zijn. Er zijn twee dingen wel van belang:

Ten eerste moet er maximaal gebruik worden gemaakt van het inzicht op de werkvloer om de goede dingen te doen. Mensen hebben vaak veel kennis in huis en kunnen veel meer dat ze laten zien op het werk. Thuis zijn ze in staat om hypotheken af te sluiten, te trouwen, kinderen op te voeden, belangrijke beslissingen te nemen. Hoe gek is het dan dat ze op het werk hun hersenen aan de kapstok hangen en gewoon doen wat de baas zegt dat ze moeten doen. Economisch gezien is dat verloren capaciteit en menselijk gezien is dat onnatuurlijk, zo je wilt: onmenselijk. Mensen zijn geen machines, mensen zijn mensen. Daarom is het goed om organisaties te gaan zien als community’s waar mensen samenwerken in plaats van als een hiërarchisch ontworpen organisatiestructuur met allerlei posities en functies.

Ten tweede is het van belang dat er richting wordt gekozen. Dat is prettig. Wij zijn sociale wezens en we kunnen wel doen alsof iedereen gelijk is, maar dat is niet zo. We zijn wel gelijkwaardig, maar niet gelijk. In ieder systeem, in iedere community hebben mensen een bepaalde plek of positie. En dat is prima, dat geeft zelfs rust. Zo is er bijna altijd wel behoefte aan iemand die even de knoop doorhakt. Niet vanuit zijn eigen belang, maar gewoon omdat het prettig is dat er een keuze wordt gemaakt. Anders blijven we hangen in mitsen en maren. Iemand die gewoon zegt: ‘Zo gaan we het doen!’ Dat is soms heel prettig. Dan kunnen we weer aan het werk. Een beetje leiding is soms best lekker.

Leiderschap als rol

Daarmee wil ik zeggen dat er altijd een vorm van leiderschap zal blijven ontstaan. Ik heb het niet over management, maar over leiderschap. En dat is wat mij betreft niet een functie met een bepaalde loonschaal. Nee, het is een rol. En die rol past beter bij de een dan bij de ander.

Voor sommige old-school managers betekent de veranderende werkelijkheid niet dat ze niet meer nodig zijn. Bepaalde kwaliteiten zullen altijd nodig zijn. Maar laten we het niet meer doen vanuit een positie, vanuit een statusverhogende functie, laten we het doen omdat het nodig is. Wees niet bang, beste managers, er zullen altijd mensen nodig zijn om hier en daar wat dingen aan elkaar te knopen, om iets te analyseren op een hoger abstractieniveau of om beslissingen te nemen. Maar dit alles ten dienste van de community waar je je aan verbindt. Als je dat in je hebt, is er niets aan de hand. Als je gehecht bent aan je status, dan heb je pech. En als je eigenlijk toch liever met je vak bezig bent, dan is dat ook helemaal prima. Maak een keuze en ga niet zeuren of tegenwerken. De evolutie heeft ons geleerd dat kracht vooral gebaseerd is op aanpassingsvermogen.

Ben jij sterk genoeg?

Datum: 18.02.2015
Bron: nieuworganiserenblog